tomorrow.garden wypełnia dla każdej rośliny tę samą stałą kartę danych, a fakt uznaje za potwierdzony dopiero wtedy, gdy zgadzają się w nim co najmniej dwa niezależne od siebie źródła. Tam, gdzie źródła są sprzeczne albo jest tylko jedno, oznaczamy dane jako niepewne i nie filtrujemy według nich.
Pracujemy na źródłach fachowych, nie na forach.
Fakt jest potwierdzony, gdy zgadzają się w nim dwa różne źródła. Liczby rzadko zgadzają się dokładnie: jeśli źródła podają wiarygodne, ale różne wartości, zapisujemy jedną, przy wielkości większą, przy kwitnieniu dłuższy okres.
Dane oznaczamy jako niepewne, gdy znaleźliśmy tylko jedno źródło, gdy źródła są ze sobą sprzeczne albo gdy liczby bardzo się różnią (przy wielkości ponad dwukrotnie, przy mrozoodporności o więcej niż 10 °C).
To, czego nie udało się ustalić wcale, zostawiamy puste. Luk nie wypełniamy domysłami, na stronie wtedy stoi „brak danych”.
Niepewne dane nie muszą być błędne, po prostu nie stoją za nimi dwa zgodne źródła. Dlatego obchodzimy się z nimi ostrożnie:
Toksyczność dla psów i kotów przyjmujemy tylko wtedy, gdy jednym ze źródeł jest ASPCA. ASPCA nie podaje danych dla ludzi, dlatego wartość dla dzieci wymaga dwóch źródeł o toksyczności dla człowieka.
Oceny „nietoksyczna” udzielamy tylko wtedy, gdy któreś źródło wyraźnie to stwierdza. To, że roślinę nigdzie nie wymieniono jako trującej, nie czyni jej jeszcze nietoksyczną. Dlatego nasze listy roślin nietoksycznych dla psów, kotów i dzieci są krótkie.
Dane o toksyczności mają charakter informacyjny. Jeśli Twój pupil albo dziecko zjadło roślinę, skontaktuj się z weterynarzem albo lekarzem.
Odporność na upał i suszę, rodzimość, status gatunku inwazyjnego, znane problemy i czas sadzenia oceniamy dla Kotliny Karpackiej i sąsiednich krajów: klimat kontynentalny, gorące i suche lato, zimowe minima między −15 a −25 °C, często gleba wapienna. Dlatego ocena „odporna na suszę” z brytyjskiego albo północnoamerykańskiego źródła nie jest u nas przejmowana bez zmian.
Mrozoodporność to najniższa zimowa temperatura, jaką roślina niezawodnie wytrzyma. Obliczamy ją ze stref mrozoodporności USDA (strefa 5 to −29 °C, strefa 6 to −23 °C, strefa 7 to −18 °C). Jeśli źródła różnią się o jedną strefę, bierzemy cieplejszą, czyli ostrożniejszą wartość.
Prowadzimy dwie wielkości. Ostateczna wielkość to wielkość dorosłej, nieprzycinanej rośliny. Wielkość po dziesięciu latach to ta, jaką roślina osiąga w ogrodzie mniej więcej dziesięć lat po posadzeniu: na niej opierają się plany ogrodu, dlatego pokazujemy ją na listach i kartach. Przy roślinach na żywopłot osobno podajemy, na jakiej wysokości zwykle się je utrzymuje przez cięcie i ile centymetrów przyrastają w roku.
Odległości od budynku i nawierzchni żadne źródło nie podaje dla poszczególnych roślin, dlatego przy roślinach drzewiastych liczymy ją własną zasadą: połowa szerokości dorosłej rośliny i jeszcze pół metra od ściany, przy roślinach o silniejszych korzeniach półtora do dwóch razy tyle. Przy roślinach zielnych i pnączach takiej odległości nie podajemy.
Wizualizacja pokazuje pierwsze, trzecie i piąte lato po posadzeniu, a do tego potrzebne jest osobne oszacowanie. Roślina drzewiasta ma taką wielkość, w jakiej kupujesz ją w sklepie, i co roku dorasta o własny przyrost, więc krzew jest mały nawet po trzech latach. Roślina, która co roku zamiera i wyrasta na nowo, w lecie po posadzeniu osiąga mniej więcej połowę swojej wysokości, a do trzeciego lata całą. To szacunki na potrzeby obrazu, nie obietnice.
Nie polecamy rośliny, która znajduje się na liście inwazyjnych gatunków obcych Unii Europejskiej (rozporządzenie 1143/2014) albo na oficjalnej węgierskiej liście gatunków inwazyjnych. Jeśli roślina jest tylko na liście sąsiedniego kraju Europy Środkowej, zaznaczamy to na stronie rośliny.
Nie polecamy też rośliny, jeśli dziś rozpowszechniony szkodnik albo choroba robi z niej zły wybór w większości ogrodów. Takie rośliny znajdziesz na stronie, ale dobór roślin i listy ich nie proponują.
Niektóre pola to nie mierzalne fakty, tylko ocena ogrodnicza: do czego nadaje się roślina (żywopłot, osłona, okrywa gleby), do jakiego stylu ogrodu pasuje, w jakim rozstawie i przy żywopłocie po ile sztuk na metr warto ją sadzić i ile wymaga pielęgnacji. Przy nich nie wymagamy dwóch źródeł.
Opisy roślin piszemy własnymi słowami, zdań ze źródeł nie przejmujemy.
Ceny to zaokrąglone, orientacyjne wartości według wielkości, w walucie kraju ogrodu. Opierają się na publicznej ofercie sklepów internetowych działających w kraju ogrodu (Węgry, Austria, Słowacja, Czechy lub Polska). To nie oferty: pokazują, ile mniej więcej kosztuje roślina w małej doniczce i jako większy egzemplarz, i pozwalają nam oszacować koszt planu ogrodu.
Cenę liczymy tylko z ofert, które da się kupić: wyprzedany produkt się nie liczy, chyba że rośliny nie ma na stanie nigdzie w kraju.
Plan ogrodu powstaje z tej samej bazy danych, a rośliny najpierw filtrują twarde reguły. W grę wchodzi tylko roślina, której wymagania świetlne i glebowe pasują do miejsca, która wytrzyma zimowe minimum województwa, w którym leży ogród, z zapasem 2 stopni (na terenach o łagodnych zimach -17, przeciętnie -20, na chłodniejszych -23, na zimnych -26 °C), poradzi sobie bez podlewania, jeśli nie podlewasz, i jest do kupienia w sklepach w kraju ogrodu. Obok psa, kota albo dziecka trafiają tylko rośliny o potwierdzonej nietoksyczności, obok dziecka także nic kolczastego. Na niepewnych danych nie opiera się żadna twarda reguła: roślina o niepewnej mrozoodporności nie trafia na przykład do planu ogrodu.
Układ opiera się na fachowych zasadach projektowania: niemieckich mieszanych nasadzeniach bylinowych (Staudenmischpflanzung), metodach Pieta Oudolfa oraz Thomasa Rainera i Claudii West, a także zaleceniach Royal Horticultural Society. Plan zazwyczaj składa się ze szkieletu (drzewo albo krzew nadający strukturę), większych powtarzających się grup, ciągłej, niskiej okrywy, która wypełnia resztę miejsca, a w niej pojedynczych rozproszonych, lekkich roślin, oraz wiosennych cebulowych pod spodem. Liczba sztuk wynika z rozstawu roślin, szacowany koszt z cen opisanych wyżej. W zrównoważonym planie rośliny stoją w trzecim lecie na mniej więcej 0,85 swojej szerokości, więc w trzecim lecie między nimi wciąż widać ściółkę, którą trzeba utrzymywać wolną od chwastów; bujny plan do trzeciego lata się zwiera, przewiewny jest rzadszy. Drzewo z koroną stoi co najmniej 2 metry od tylnego ogrodzenia (małe drzewo, które zostaje poniżej 3 m, 1,2 metra) i co najmniej na połowę szerokości swojej korony po dziesięciu latach; tam, gdzie rabata jest na to zbyt płytka, w jego miejsce wchodzi drzewo kolumnowe albo duży krzew. Żywopłot stoi 80 cm od ogrodzenia, przycięty na wysokość 150 cm i szerokość 60 cm.
Gotowy plan sprawdza program: czy każda roślina pasuje do światła, gleby i zimy, czy rabata pokazuje coś także zimą i czy od kwietnia do września w każdym miesiącu coś kwitnie. Jeśli czegoś brakuje, strona planu to wskaże.
Planer żywopłotu korzysta z tej samej bazy danych i filtruje tymi samymi twardymi regułami: roślina musi znieść zimę regionu ogrodu, światło i glebę, poradzić sobie bez podlewania, jeśli nie podlewasz, i być dostępna w sklepach w kraju ogrodu. Obok psa, kota lub dziecka trafia tylko roślina potwierdzona jako nietrująca, a kolczasta tylko wtedy, gdy nie wykluczysz kolców. Proponujemy tylko żywopłoty formowane, które osiągają żądaną wysokość i dają się na niej utrzymać cięciem. Jeśli żywopłot ma osłaniać także zimą, w grę wchodzą tylko rośliny zimozielone albo takie, które zatrzymują na zimę suche liście, na przykład grab i buk.
Dla każdej dostępnej wielkości każdej rośliny liczymy, ile kosztuje metr i cały żywopłot oraz w którym lecie osiągnie żądaną wysokość. Cena metra to liczba sadzonek na metr razy najniższa cena danej wielkości w kraju ogrodu. Wysokość liczymy z wielkości przy sadzeniu i rocznego przyrostu, w pierwszych dwóch latach z mniejszym przyrostem, bo roślina się wtedy ukorzenia; gatunki mocno przycinane przy sadzeniu (na przykład ligustr, głóg, grab i buk) tracą przy tym także wysokość. Żadne źródło nie podaje tych proporcji liczbowo, szacujemy je na podstawie tego, w czym źródła ogrodnicze zgadzają się słownie: lato, w którym żywopłot zacznie osłaniać, to szacunek, nie obietnica. Gdzie za rocznym przyrostem nie stoją dwa źródła, planer oznacza go jako szacowany.
Kiedy i jak często ciąć oraz czy zarośnięty żywopłot można przyciąć do starego drewna, podajemy według rodzaju, na podstawie poradników Royal Horticultural Society. Także zagrożenia (na przykład brązowienie żywotnika w suszy, ćmę bukszpanową, zarazę ogniową) podajemy według rodzaju, ze źródeł ogrodniczych i fitosanitarnych, wśród nich z materiałów bawarskiego instytutu winiarstwa i ogrodnictwa (LWG), austriackiej agencji AGES i Europejskiej i Śródziemnomorskiej Organizacji Ochrony Roślin (EPPO). Podajemy tylko to, co często niszczy żywopłot albo regularnie poważnie mu szkodzi.
Przy szukaniu źródeł i wypełnianiu kart danych pomaga sztuczna inteligencja, według zasad opisanych wyżej. Przestrzeganie zasad sprawdza program przy każdej danej: liczy niezależne źródła, odrzuca liczby spoza wiarygodnego zakresu i oznacza jako niepewne to, za czym nie stoi dość źródeł.
W doborze roślin rośliny nie są wymyślane przez model językowy. Jeśli opiszesz własnymi słowami, czego szukasz, model przekłada to na warunki doboru; pasujące rośliny wybierają potem z bazy danych reguły. Następnie model tylko układa wyniki w kolejności i formułuje uzasadnienie. Nie potrafi polecić rośliny, której nie ma w bazie danych.
Rośliny i układ planu ogrodu także wyznaczają reguły, model językowy pisze tylko krótki opis planu. Jeśli napiszesz własnymi słowami życzenie dotyczące rabaty, model przypisze je do warunków planera, ale o tym, co trafi na rabatę, nadal decydują reguły. Tam, gdzie do miejsca nie pasuje żaden z naszych sprawdzonych zestawów, model może wybierać spośród roślin wstępnie przefiltrowanych przez reguły, ale jego plan mierzymy tymi samymi kontrolami i nie używamy go, jeśli jest gorszy od planu zrobionego wyłącznie z reguł.
Jeśli wgrasz zdjęcie, model odczytuje z niego, gdzie jest gleba do zasadzenia, gdzie stoi ściana albo ogrodzenie i co trzeba zostawić wolne (na przykład przed pompą ciepła). Z tego powstaje propozycja rabaty, którą możesz przerysować na zdjęciu. Przy planie żywopłotu model odczytuje, wzdłuż jakiej linii stałby żywopłot i gdzie trzeba zostawić wolną bramę albo ścieżkę; to także możesz przerysować.
Wizualizację maluje na Twoim zdjęciu model obrazu, na podstawie rysunku planu w skali, z jego roślinami i liczbą sztuk. Drugi model sprawdza, czy obraz pokazuje plan i czy nie zniknęło z niego nic trwałego; jeśli znajdzie błąd, obraz powstaje od nowa. Obraz to ilustracja: pokazuje ogród w najlepszej formie (gęsty, skoszony trawnik, bez przedmiotów, które można przestawić), a rośliny w szacowanej wielkości. Dokładna jest lista roślin, liczba sztuk i schemat sadzenia. Obrazy planu żywopłotu powstają tak samo, lato po lecie, aż żywopłot osiągnie żądaną wysokość, oraz z zimy tego roku; na każdym obrazie żywopłot jest tak zwarty, jak według szacunku będzie w danym roku.
Oprócz plików cookie potrzebnych do działania strony chcielibyśmy używać też cookies do pomiaru odwiedzin i reklam (Google, Facebook), jeśli się zgodzisz. Szczegóły